Het landschap vieren
Elke drie jaar vindt de Landschapstriënnale plaats. Landschapsbeleving, landschapsontwerp, landschapsbeleid, landschapskunst en landschapskennis komen bij elkaar in een meerdaags festival. Voor elke editie worden een nieuw thema en een andere plek gekozen. Dit jaar is het thema -Op waterbasis- en de plek is Arnhem en omgeving.
-Op waterbasis- gaat over de te verwachten wijzigingen in het waterbeheer als gevolg van klimaatverandering. Water wordt een steeds sterker sturende factor voor de inrichting van het landschap: landschapsontwerpers kunnen daar niet omheen. Het speelt overal, maar in de omgeving van Arnhem, waar de IJssel zich afsplitst van de Nederrijn, wordt de veranderende rol van het water wel heel manifest. Zijn er plekken waar je absoluut niet meer kunt bouwen? Of waar je totaal anders moet gaan bouwen? Heel fundamentele vragen voor de inrichting van het landschap.
Dit soort vragen staat centraal in dit nummer van Landschap, dat geïnspireerd is door de Landschapstriënnale. Landschapsonderzoek en landschapsontwerp komen beide aan de orde. In de artikelen over beken op de Veluwe en over watermolenlandschappen staat de analyse centraal, maar beide artikelen gaan ook over de vraag hoe we moeten omgaan met waterextremen. Voor een hoger schaalniveau hebben we een artikel over een scenario voor Nederland in 2120 * inmiddels breed bekend, maar in dit nummer gaat het vooral om de vraag naar de volgende stappen. Of moeten we onze inspiratie juist in het verleden zoeken? Het voorbeeld uit de omgeving van Winterswijk laat zien dat ook die richting interessante aanknopingspunten kan bieden.
We kunnen de vraag naar het omgaan met water ook vanuit een nog breder perspectief bekijken. Een perspectief waarin de relatie tussen landschap en samenleving wordt belicht. Landschappen hebben altijd een rol gespeeld bij de identiteit van gemeenschappen. Is dit nog steeds zo, en kunnen we daar meer mee doen bij de inrichting van het landschap? Over deze vraag gaat het afsluitende essay van dit nummer.
De opgaven rond het thema -Op waterbasis- worden verder geïllustreerd in een vijftal plannen voor plekken in en rond Arnhem, variërend van hoog naar laag schaalniveau. Deels al gerealiseerd, deels nog te realiseren in een niet al te verre toekomst.
Dit nummer is tot stand gekomen dankzij een financiële bijdrage van de Stichting Landschapstriënnale en van de Van Eesteren-Fluck & Van Lohuizen Stichting. Joeri de Bekker nam namens de Stichting Landschapstriënnale deel aan de themaredactie voor dit nummer.
WIM DE HAAS, HOOFDREDACTEUR