Laagveenlandschap

In het laagveenlandschap komen belangrijke moerassen voor. Het zijn hotspots van biodiversiteit in een open veenweidelandschap. In dit landschap is de mens heel actief. Niet alleen met beschermen en beheren van die natuur, maar ook met vele andere activiteiten, waaronder melkveehouderij. De ontwikkeling van deze sector is cruciaal voor herstel en verbetering van de natuur. Het Programma Aanpak Stikstof en het Agrarisch Natuurbeheer zouden daarbij moeten helpen, maar doen dat onvoldoende.

Ook de landbouw in het laagveenlandschap staat onder druk, niet alleen om de condities voor water- en luchtkwaliteit (en de weidevogels) te verbeteren, ook door de grote transities die het hele Nederlandse landschap de komende decennia zullen veranderen, zoals de energietransitie, verstedelijking en infrastructuurontwikkeling, waterveiligheid en de ontwikkeling van een robuuste natuur. Dierenwelzijn, voedselveiligheid en landschapskwaliteit stellen ook eisen. Bodemdaling is een groot probleem. De landbouw zal moeten verduurzamen en zich moeten aanpassen aan de doelstellingen van het klimaatbeleid, stelde de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur onlangs in haar advies ‘Duurzaam en gezond; samen naar een houdbaar voedselsysteem’. In die dynamiek zal de melkveehouderij in het veenweidegebied fors veranderen. Dat kan gunstig uitpakken voor natuur, maar in de ontwikkeling van de landbouw is weinig zeker. Het is goed te beseffen dat niet alleen natuurbeschermers het erf van de boer bezoeken.
Acht jaar geleden heeft LANDSCHAP al een themanummer over veenweiden gemaakt (Waarheen met het veen?), en voordien waren al veel artikelen over dit landschapstype gepubliceerd en nadien al evenzeer. Dat onderstreept de relevantie van dit landschap. En de hardnekkigheid van de problemen.

In dit themanummer besteden we aandacht aan het werk van het OBN in het laagveenlandschap. OBN staat voor nationaal kennisnetwerk Ontwikkeling en Beheer Natuurkwaliteit en heeft de ontwikkeling en benutting van praktisch toepasbare kennis over natuurherstel en -beheer tot doel. Twee eerdere OBN-nummers gingen over het nat (2016/2) en het droog (2017/2) zandlandschap.
Deze uitgave van LANDSCHAP is gefinancierd door het OBN. De themaredactie bestond uit Kees van Vliet, Annemieke Kooijman en Leon   Lamers (Deskundigenteam Laagveen- en zeekleilandschap), Wim Wiersinga (programmaleider OBN), Joost Delsman, Rob Jongman en Jos Dekker (redactie LANDSCHAP).

JOS DEKKER, HOOFDREDACTEUR

Voor de inhoudsopgave klikt u  hier